Persoonlijke identiteit, identiteitsgevoelen of identiteitsbeleving is ongetwijfeld een onderwerp waar nog steeds een taboe rond hangt, waar mensen niet zomaar vrij en vrank over praten.
Nog meer dan het autisme zelf, of enig ander onderwerp, is mijn eigen identiteitsbeleving altijd een zaak van veel verwarring geweest, waar ik bovendien bij niemand terecht kon. Maar toen ik de diagnose autisme had gekregen en op het internet contact maakte met een aanzienlijk aantal collega-autisten, kwam het onderwerp identiteit ook ter sprake en tot mijn verbazing hadden velen onder hen ook te kampen met een ongewone identiteitsbeleving dat zich uitte in vele verschillende vormen. Deze uitwisselingen vonden voornamelijk plaats in de achterkamertjes van het internet, ik bedoel daarmee, op gesloten fora en journals, MSN en per email. Austisten zijn dan over het algemeen vrij en vrank, maar voor dit topic is er toch heel wat schroom. Belangrijk is ook dat dit niet te veralgemenen is, er zullen best een heleboel autisten zijn waarvoor dit niet speelt.
Naar mijn weten is er nog maar weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar identiteitsbeleving en de meeste teksten en boeken over het onderwerp zijn er alleen op uit om mensen aan te praten dat ze nog een sterkere en stabielere persoonlijkheid moeten creëren, want niemand wil doorgaan voor een labiel persoon toch ? Daar schuilt al een grote reden voor het taboe, een atypische identiteit hebben betekent voor de meeste mensen een labiele persoon zijn en daar zijn toch heel wat nuances te maken.
Maar goed, de tak waar het meest wordt gesproken over identiteit is de filosofie en heb kortelings weer wat nagelezen. Eerst is er de identiteitsformatie die voornamelijk in de kindertijd plaats heeft. Deze periode wordt gezien als cruciaal voor het verdere leven. Het kind wordt zelfbewust en aan de hand van ervaringen, interesses, het hebben van rolmodellen, etc, vormt het zich zijn of haar identiteitsgevoel. Dit zelfbeeld gaat gepaard met een bijbehorende eigenwaarde. De identiteitsformatie gaat gepaard met heel wat sociale contexten, dan zou het misschien toch niet zo verwonderlijk moeten zijn dat veel autisten daar een ongewoon parcours afleggen.
Wat erg belangrijk gevonden wordt is dat er zich 1 identiteit vormt die stabiel is over tijd en die alleen maar rijker wordt met de tijd, zodat er een stabiele identiteitscontinuiteit plaatsvind. Echter wanneer dit allemaal anders verloopt, dan wordt erg gezegd dat het een labiel persoon is, wat ook zo kan zijn, maar het hoeft niet zo te zijn, en wanneer het wel zo is, hoeft het niet zo te blijven. Er is bevoorbeeld veel te doen over het meervoudig persoonlijkheids syndroom. De meeste mensen hebben daar een beeld van dat die mensen erg zieke labiele mensen zijn, die ook nog eens geweldadig zijn, maar dat hoeft zo niet te zijn. Mensen kunnen meer dan 1 ‘ik’ in zich hebben, die weliswaar fundamenteel van elkaar verschillen, maar zonder dat het negatief hoeft te zijn.
Een andere vereiste die leidt naar een typische identiteit is dat de verbondenheid tussen lichaam en geest klopt, dat het dus een”match” is. Ook hier hebben sommige mensen een probleem. Het aantal autisten dat ik ken van het internet die zeggen dat ze transseksueel zijn, kan ik niet op mijn twee handen tellen.
Ik heb verder ook geen antwoorden, alleen begrijp ik nu hoe ik in elkaar zit en waarom dat waarschijnlijk zo gekomen is. Ik kan er na bijna een heel leven van verwarring nu mee verder. Vandaag zal ik misschien, ondanks mijn sociale beperkingen, geïnteresseerd zijn in de verhalen van andere mensen maar volgende week zal ik dan misschien weer alleen geïnteresseerd zijn in cijfers en lijstjes, of ten verste mijn gedachten poneer zonder enige emotie dan vriendelijkheid als mijn android kant weer eens de bovenhand haalt. Ik heb er geen problemen meer mee, het maakt mijn leven juist zoveel interessanter. Het enige wat ik zou willen dat dit uit de taboesfeer komt, zodat anderen met een atypische identiteitsbeleving geen jaren in verwarring en frustratie moeten leven. Een atypische identiteit hebben betekent nog niet dat je gek bent.
