Beelddromen, Beelddenken en Begrippen

Deze morgen werd ik wakker, een erg nare droom achter de rug hebbende. Wanneer ik nare dromen heb, hebben die meestal te maken met scherpe overweldigende beelden – vaak van dingen waar ik visueel bang voor ben. Woorden komen in mijn dromen maar zelden voor, ik droom vooral alleen in beelden.

Dat bracht me er vandaag toe om na te denken over “beelddenken”, iets waar ik altijd van beweerd heb dat ik dat niet doe, ik ben geen beelddenker, want ik gebruik ook woorden. Maar ik had er verder nooit bij stilgestaan dat ik in mijn dromen maar zelden woorden gebruik. Het is waarschijnlijk dat beelden voor alle mensen belangrijk zijn tijdens hun dromen, maar ik ga er toch van uit dat mensen ook communiceren in hun dromen.

Het is voor mij altijd verwarrend geweest ook, het begrip “beelddenken”, want mensen die beweren beelddenker te zijn, zeggen dat met woorden. Hoe kan je tegelijk beelddenker zijn en ook woorden gebruiken ? Mijn logica was,  er gaan ook veel beelden door mijn hoofd, maar ik gebruik ook woorden, dan kan ik zeker geen beelddenker zijn, want die twee kunnen toch niet samen gaan ?

Ik geloof nog steeds dat ik geen beelddenker ben, maar ik ben het wel gedeeltelijk, samen met het gebruik van normale taal en ik heb wel het gevoel dat beelden eerder mijn natuurlijke biotoop van denken zijn, echter de normale taal is op latere leeftijd ook een belangrijke manier van denken geworden.

Dit alles bracht mij tot een andere conclusie : misschien neem ik begrippen veel te letterlijk en ik moest denken aan de fouten die autisten maken wanneer ze nog kind zijn.

Autistische kinderen geven vaak een betekenis van een woord aan een specifiek voorbeeld. Zo is voor hen bevoorbeeld “een stoel”, de rode stoel die bij hen thuis in de keuken staat, maar hebben geen idee dat alle andere stoelen ook “een stoel” genoemd worden. Ze interpreteren de betekenis van een woord veel te nauw.

Misschien doe ik dat ook nog steeds te vaak, natuurlijk niet wanneer het gaat over de betekenis van zaken zoals stoelen, ander meubilair of enig ander tastbaar voorwerp, maar ik vermoed dat ik nog vaak de betekenis van “begrippen” te nauw interpreteer. Zo heb ik dus moeite met wat er nu precies met het woord beelddenken bedoelt wordt, alsook andere begrippen als fantasie, verbeelding, vriendschap, liefde, enzoverder.

Fantasie en dromen

Het is sinds ik de begrippen van autisme heb leren kennen nooit erg moeilijk geweest om twee van de drie begrippen uit de triade te begrijpen. Het sociale, waar ik enorm veel moeite mee ondervind en de communicatie, waar ik vooral al schrijvend mijn figuurlijke weg heb gevonden. Echter het begrip fantasie blijft erg moeilijk te begrijpen, wat het is en waarin er grote verschillen zouden zijn tussen de gemiddelde autist en niet-autist.

Zoals ik het min of meer begrepen heb, hangt fantasie samen met inbeelding, inleving(svermogen) enzovoort. Maar ik kan fantasie alleen toch maar begrijpen in de strikte zin, namelijk creatief denken. Ben ik daar goed of slecht in ? Ik moet toch denken het laatste, of op zijn minst heb ik een atypische fantasie, een fantasie die ik voornamelijke haal uit bestaande dingen en die tot de mijne maak. Misschien is dat wat andere mensen ook doen, ideeën lenen van een ander, maar het verschil is dat ik daar weinig of niks van mezelf aan toevoeg.

Soms heb ik ook de behoefte om creatief te zijn, ideeën te hebben en mijn fantasie te laten werken. Echter, het komt er steeds op neer dat ik ideeën van anderen gewoon “herkauw” en dat mijn creativiteit gewoon het na-apen is van anderen. Zo heb ik een aantal filmpjes gemaakt voor Youtube, maar de ideeën zijn altijd ontstaan na het bekijken van andere filmpjes, of van een cartoon, etc. Ik voeg daar dan maar weinig nieuws van mezelf bij en origineel zal het nooit worden.

De vraag over fantasie (hoeveel heb ik er eigenlijk in vergelijking met anderen) is vaak stof om over na te denken en er is één aanwijzing die ik gevonden heb waar je zou uit kunnen concluderen dat mijn fantasie eerder beperkt is. Ik lees altijd met veel interesse wanneer iemand schrijft over zijn of haar dromen. Niet de figuurlijke dagdroom of droom van wat de toekomst zou kunnen zijn, maar de gewone droom ’s nachts.

Elke keer ik lees over dromen ben ik verbaast hoe gevarieerd en rijk de dromen van vele mensen zijn, hoe dat ze in details vertellen over de kleuren, de ervaring, het gevoel, etc.

Dat is iets wat ik niet heb, mijn dromen gaan altijd over hetzelfde thema en dat is angst. Het zijn niet altijd nachtmerries, maar wel altijd negatief. Conflicten die er overdag niet zijn en fobies zijn de vaste dingen die steeds terugkomen. Ook zijn de kleuren vaak flets of donker en de beelden wazig, in tegenstelling tot de scherpe blik ik heb wanneer ik wakker ben. Verwondering ook bevoorbeeld als ik andere mensen vertel dat ik nooit geen erotische dromen heb.

Misschien is het toch allemaal te vaag om er conclusies uit te trekken, maar ik heb de indruk dat mijn gebrek aan creativiteit in mijn dromen wel eens een signaal zou kunnen zijn dat mijn fantasie niet erg hoog is.  Aan de andere kant heb ik toch nog genoeg fantasie om bevoorbeeld deze tekst te schrijven, wel origineel maar waar toch héél veel denkwerk aan vooraf is moeten gaan. Het is verder ook niet zo belangrijk, echter fantasie of beter, creativiteit wordt in onze samenleving wel op prijs gestelt. Als je er niet genoeg van hebt tel je voor een stukje al niet meer mee.